Leasingowe abc dla księgowych i nie tylko

Cesja umowy leasingu jest kontynuacją pierwotnej umowy stron nie tylko na gruncie przepisów kodeksu cywilnego

Przejście wierzytelności jak i długu ze stosunku umownego na osobę trzecią, nie powoduje zmiany praw i obowiązków z niej wynikających, a zmienia się jedynie jedna ze stron tej umowy.

W praktyce cesja umowy leasingu jest dokonywana w przypadku, gdy przedmiot leasingu, np. samochód osobowy, staje się zbędny dla prowadzonej działalności gospodarczej bądź brak jest środków na spłatę pozostałych rat leasingu.
W ujęciu cywilistycznym korzystający ma prawo scedować ciążące na nim prawa i obowiązki względem wierzyciela na osobę trzecią. Nowy korzystający wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki dotychczasowego korzystającego.

Czy kwalifikacja umowy jako umowy leasingu uzależniona jest od warunku zachowania niezmienności stron tej umowy w czasie
jej trwania?

Kodeks cywilny dopuszcza w ramach przepisów o zobowiązaniach zarówno przejście wierzytelności (art. 505 i nast. k.c.) jak i długu (art. 519 i nast. k.c.) na inne osoby w czasie trwania stosunku zobowiązaniowego. Istota umowy nie ulega wówczas żadnej zmianie, zmieniają się natomiast osoby uczestniczące w umowie po stronie czynnej lub po stronie biernej. Pojawia się natomiast pytanie, czy strony umów cywilnoprawnych, w tym umowy leasingu, chociaż mogą dowolnie określać swoje wzajemne prawa i obowiązki na gruncie prawa cywilnego, również zmianę stron umowy, mogą umową cywilnoprawną przenosić niejako uprawnienia podatkowe?
Do przedstawionego zagadnienia znajduje zastosowanie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w wyroku z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt: II FSK 1755/10 w której sporne było, czy w przypadku cesji umowy leasingu rozliczenie tej umowy należy kontynuować na dotychczasowych zasadach, czy też umowę tę należy traktować z podatkowego punktu widzenia jako nową i ponownie oceniać, czy spełnia ona warunki wymienione w art. 17b ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tzn. weryfikować w stosunku do nowego korzystającego podstawowy okres trwania umowy, przedmiot umowy oraz sumę ustalonych z jej tytułu opłat). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści art. 17b ust. 1 wskazanej ustawy, w żaden sposób nie da się wyprowadzić zaprezentowanego przez skarżącego wniosku, że w przypadku przejęcia umowy leasingu przez osobę trzecią, umowę tę należy traktować z podatkowego punktu widzenia jako nową i ponownie oceniać, czy spełnia ona warunki określone art. 17b ust. 1 ww. ustawy. Innymi słowy możliwość skorzystania z preferencji podatkowej w sytuacji, gdy w trakcie trwania umowy leasingu dokonano jej cesji na nowego korzystającego, nie może być uzależniona od wyniku kolejnego badania umowy przez pryzmat tego, czy umowa ta spełnia warunki pozwalające uznać, że dla nowego korzystającego jest umową leasingu w znaczeniu podatkowym. Skoro ustawodawca wśród warunków, których spełnienie jest konieczne, aby daną umowę można było traktować jako umowę leasingu, nie wymienia ciągłości podmiotowej po stronie korzystającego lub finansującego, a tym samym nie przeciwstawia się możliwości zmiany stron tej umowy, to nie można twierdzić, że cesja umowy leasingu jest kontynuacją pierwotnej umowy jedynie na gruncie przepisów prawa cywilnego. Przeciwnie treść umowy leasingu i wynikające z niej prawa oraz obowiązki nie ulegają zmianie, a zmienia się jedynie jedna ze stron tej umowy. Jeżeli zatem przy okazji zmiany stron umowy nie dochodzi do zmiany innych jej postanowień (np.: skrócenia lub wydłużenia okresu jej trwania, przeliczenia wartości rat leasingowych), to taka umowa zostanie potraktowana jako kontynuacja pierwotnej umowy leasingu.

Co zrobić aby dokonać cesji?

Po pierwsze należy skontaktować się z finansującym, aby ustalić czy umożliwia one cesję praw z tytułu umowy leasingu, a jeżeli tak to na jakich warunkach finansowych albowiem zapisy umowy mogą przewidywać naliczanie prowizji za wstąpienie nowego podmiotu w stosunek umowny bądź tzw. odstępnego stanowiącego wartość określonej sumy za złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy przez dotychczasowego korzystającego. Po drugie należy sprawdzić jakie wymagania postawi finansujący (leasingodawca) ewentualnemu, nowemu korzystającemu (leasingobiorcy), który będzie chciał przejąć umowę na siebie. Zapewne firma leasingowa będzie chciała sprawdzić wiarygodność i zdolność kredytową przyszłego cesjonariusza tj.: osoby, która przyjmuje prawa przelane na nią przez kogoś innego. Po sprawdzeniu powyższych warunków pozostaje rozpoczęcie poszukiwania zainteresowanej firmy, na którą będzie można scedować umowę.

Umowa leasingu konsumenckiego

Powyższe uwagi dotyczące przeniesienia praw bądź wstąpienia w miejsce korzystającego z rzeczy nowej osoby, mają zastosowanie również do instytucji tzw. leasingu konsumenckiego. Polega on na tym, że korzystającym z przedmiotu leasingu może być również osoba nieprowadząca działalności gospodarczej, czyli tzw. konsument. W efekcie zmian przepisów prawnych w art. 17b ust. 1 wskazanej powyżej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wprowadzono kryteria, które powinna spełniać umowa leasingu operacyjnego zawarta z konsumentem. Przede wszystkim, w odniesieniu do konsumenta umowa taka musi spełniać następujące kryteria:

  • umowa musi być zawarta na czas oznaczony,
  • suma ustalonych w niej opłat, pomniejszona o należny VAT, musi odpowiadać co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych (przy czym do sumy tej doliczana jest cena, po której korzystający może nabyć przedmiot umowy leasingu po zakończeniu okresu jej trwania) – warunek z pkt b powinien być spełniony również w przypadku umów leasingu firmowego zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami, o których mowa w dalszej części artykułu.
    Brak ograniczeń w stosunku do czasu trwania umowy leasingu oznacza również, iż umowę taką można skracać bądź przedłużać, w zależności od woli stron. Skrócenie lub przedłużenie umowy leasingu winno być dokonane na podstawie aneksu do umowy leasingu, określającego nowy okres trwania umowy oraz nowy harmonogram spłat rat leasingowych.
    Umowa leasingu nie może być zaliczana bowiem do kategorii umów, w których spełnienie lub przyjęcie świadczenia uzależnione jest od osobistych przymiotów dłużnika lub wierzyciela (art. 922 § 2 k.c.).

Umowa leasingu firmowego

W tym przypadku przedsiębiorca, który wziął leasing na działalność gospodarczą zawiera umowę na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli przedmiotem umowy leasingu są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo umowa została zawarta na okres co najmniej 5 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości. Zamiana umowy leasingu firmowego na konsumencki i odwrotnie jest możliwa, w zależności od woli i możliwości firmy leasingowej. Nie każdy leasingodawca udostępnia takie rozwiązanie, choćby z tego powodu, ze nie każda firma leasingowa oferuje leasing konsumencki. Część leasingodawców umożliwia aneksowanie umowy leasingu w momencie zakończenia lub zawieszenia działalności gospodarczej „na osobę prywatną”. Dzięki temu leasingobiorca po zakończeniu działalności ma możliwość kontynuowania i spłacania jej jako konsument, a nie jako przedsiębiorca. Firmy leasingowe umożliwiają również przepisanie umowy leasingu konsumenckiego poprzez stosowny aneks do umowy na działalność gospodarczą. Jak widać jest możliwa i prawnie dopuszczalna zamiana leasingu konsumenckiego na firmowy i odwrotnie. Takie działania nie rodzą negatywnych konsekwencji.
Z praktycznego punktu widzenia, może się zdarzyć, iż leasingodawca złoży wniosek o ogłoszenie upadłości swojej firmy. Złożenie takiego wniosku przez leasingodawcę nie ma wpływu na stosunek prawny leasingu – syndyk nie może bowiem od umowy odstąpić. Syndyk może zatem jedynie wypowiedzieć umowę leasingu tylko z powodów i w sposób opisany w umowie oraz z powodów wskazanych w art. 70911 k.c. (naruszenie obowiązków leasingobiorcy), art. 70912 k.c. (oddanie rzeczy osobie trzeciej do używania), art. 70913 k.c. (zwłoka w zapłacie). Brak odmiennych regulacji umownych powoduje, iż realizacji w postępowaniu upadłościowym podlega także zawarta w umowie leasingu opcja wykupu przedmiotu umowy, a syndyk zobowiązany jest ją zrealizować. W przypadku natomiast ogłoszenia upadłości korzystającego z rzeczy na podstawie umowy leasingu syndyk może, za zgodą sędziego-komisarza, odstąpić z dniem ogłoszenia upadłości od umowy leasingu.

Podsumowanie

Umowy leasingu, które funkcjonują w obrocie, są wygodną opcją amortyzacji kosztów związanych z korzystaniem z przedmiotu leasingu. W zależności od rodzaju leasingu (operacyjnego lub finansowego) leasingodawca lub leasingobiorca odnosi wymierne korzyści finansowe związane z amortyzacją powyższych kosztów. W zależności od zapisów poszczególnych umów i negocjacji przed ich podpisaniem, możemy wprowadzać dodatkowe zapisy umożliwiające zmianę leasingu firmowego na leasing konsumencki i odwrotnie, przeniesienie praw na osobę trzecią, która wstąpi w miejsce korzystającego z rzeczy oraz warunków przy spełnieniu których wstąpienie w miejsce korzystającego ma nastąpić. Pamiętajmy, że zawsze możemy zmieniać naszą sytuację biznesową i uzyskiwać postanowienia umów dla nas korzystne, zgodnie z maksymą „Najważniejszy jest klient”.

Artur Rostkowski, adwokat
Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy

1 Komentarz

1 Komentarz

  1. hostmaster

    16/09/2019 at 21:32

    Fajny artykuł – warto zainteresować się miejscami w których można znaleźć opcję leasingu jeszcze na starych zasadach – z 2018 i wcześniej. Jest to możliwe wśród ogłoszeń OTOMOTO, OLX ale też np. CesjaLeasingowa.pl i CesjeLeasingowe.pl

Pozostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

MGW_logo_300

MGW Corporate Consulting Group Sp. z o.o.

budynek Oxford Tower
ul. Chałubińskiego 8
00-613 Warszawa, 38 piętro

tel.: +48 22 292 81 11 | fax: +48 22 292 81 10

Dane rejestrowe:

MGW Corporate Consulting Group Sp. z o.o.
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego

Kapitał zakładowy: 151.018 PLN (wpłacony w całości)

KRS: 0000338181, REGON: 142028801, NIP: 5272612470

Copyright © 2016 | Leasing Monitor | MGW CCG Sp. z o.o. | Website: Studio 2000

To Top

Strona korzysta z plików cookies w celu zapewnienia realizacji usług. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce... Więcej Informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close