Leasingowe abc dla księgowych i nie tylko

I znów o opłacie wstępnej

Zapewne większość z Państwa doświadczyła na własnej skórze, że podatki w Polsce to temat bardziej dla wróżki niż dla analityka. Wszelkie proste rozwiązania i logiczne wnioski z czytelnych zapisów ustawy, nie dają żadnych gwarancji identycznych interpretacji urzędników skarbowych. Można wręcz mieć wrażenie, że wykazanie się inwencją jest głównym zadaniem skarbówki, nawet jeśli ta twórcza inicjatywa mrozi krew w żyłach ludziom myślącym normalnie.

Sporne rozliczenie opłaty wstępnej w leasingu

Spór o moment ujęciach w kosztach uzyskania przychodu opłaty wstępnej w leasingu jest w historii polskiego prawa podatkowego wyjątkowo burzliwy. Przypomina trzymający w napięciu film akcji, w którym szala zwycięstwa, po kolejnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, przechyla się na korzyść jednego z dwóch bohaterów. I kiedy wydaje się, iż spór został już rozstrzygnięty, a opłata wstępna ostatecznie uznana przez organy podatkowe za jednorazowy koszt podatkowy, fiskus pokazuje, że nie powiedział jeszcze ostatniego słowa.

Czym jest opłata wstępna?

Opłata wstępna, zwana też ratą przygotowawczą, czynszem inicjalnym, przygotowawczą opłatą leasingową czy też czynszem zerowym, jest uiszczana jednorazowo przez korzystającego na rzecz finansującego przy zawieraniu umowy leasingowej przed wydaniem przedmiotu leasingu.

Zapłata stanowi warunek konieczny rozpoczęcia realizacji umowy leasingu. Nie budzi wątpliwości, iż wydatek ten może być przez korzystającego zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Istota sporu sprowadza się do momentu ujęciach w kosztach uzyskania przychodu przedmiotowej opłaty.

Istota problemu

Istota problemu sprowadza się do treści obowiązującego od 1 stycznia 2007 r. przepisu regulującego zasady rozliczenia kosztów podatkowych w czasie, tj. art. 15 ust. 4d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Powołując się na ten przepis organy podatkowe przez wiele lat twierdziły, że opłata wstępna powinna być zaliczana do kosztów uzyskania przychodów proporcjonalnie przez cały okres trwania umowy. Koronnym argumentem na poparcie tej tezy była podnoszona okoliczność, iż opłata wstępna odnosi się do całego okresu umowy leasingu, a więc okresu przekraczającego rok podatkowy.

Koncepcja prezentowana przez organy podatkowe spotkała się z krytyką sądów administracyjnych, które w zdecydowanej większości przypadków rozstrzygały spory na korzyść podatników uznając, że opłata wstępna ma charakter samoistny, nieprzypisany do poszczególnych rat leasingowych. W związku z czym dotyczy nie tyle samego trwania usługi leasingu, lecz w ogóle prawa do skorzystania z niego. Koncepcja prezentowana przez organy podatkowe „nie broniła się” również w starciu z takimi okolicznościami jak wcześniejsze rozwiązanie umowy leasingu, zniszczenie lub kradzież przedmiotu leasingu, czy też zaprzestanie działalności przez jedną ze stron umowy. Słowem z tymi wszystkimi zdarzeniami, które powodowały, iż charakter opłaty wstępnej jest niezależny od rzeczywistego czasu trwania umowy. W związku z powyższym, można ją jednorazowo zaliczyć w koszty podatkowe w dacie poniesienia, tj. bez konieczności rozliczania w czasie.

W powyższym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zajmował korzystne dla podatników stanowisko, jak np. w wyrokach z dnia 19 marca 2010 r. (sygn. akt II FSK 1731/08), z dnia 17 maja 2011 r. (sygn. akt II FSK 59/10), z dnia 15 września 2011 r. (sygn. akt II FSK 451/10) oraz z dnia 9 marca 2012 r. (sygn. akt II FSK 1591/10).

Wydawało się wówczas, iż spór o moment ujęciach w kosztach uzyskania przychodu opłaty wstępnej został ostatecznie zakończony. Potwierdzały to nawet same organy podatkowe, które w wydawanych interpretacjach zezwalały na jednorazowe zaliczenie w ciężar kosztów uzyskania przychodów opłaty wstępnej, czynszu inicjalnego oraz czynszu zerowego z tytułu zawartych umów leasingu operacyjnego w pełnej wysokości, w momencie ich poniesienia. Takie stanowisko zajął np. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 14 października 2013 r. (sygn. IPPB3/423-545/13-2/KK).

Niestety, jak pokazują ostatnie interpretacje ministra finansów, obwieszczenie końca sporu jest przedwczesne. Organy podatkowe powróciły do wykładni proporcjonalnego do czasu trwania umowy zaliczenia w ciężar kosztów opłaty wstępnej. Tym razem swoje stanowisko uzasadniają wpływem przepisów ustawy o rachunkowości na przepisy podatkowe. Zgodnie z tą koncepcją sposób ujęcia kosztów w rachunku bilansowym determinuje moment ich rozpoznawania w rachunku podatkowym. W szczególności zdaniem organów moment rachunkowego ujęcia tych wydatków jako koszt (rozliczenia międzyokresowe czynne) determinuje dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów. Takie stanowisko zajął np. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 12 czerwca 2015 r. (sygn. IBPBI/2/4510-292/15/PC) oraz Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 26 lutego 2015 r. (sygn. IPTPB3/423-435/14-2/KC).

Nie ma więc wątpliwości, że spór o moment ujęciach w kosztach uzyskania przychodu opłaty wstępnej wybucha na nowo. Przy okazji będzie on wymagał wyjaśnienia kwestii o bardzo doniosłym praktycznym znaczeniu, a mianowicie rzeczywistego wpływu przepisów o rachunkowości na przepisy podatkowe. Dotychczasowe orzecznictwo nie jest bowiem jednolite w tym zakresie.

Tomasz Strzałkowski, Doradca Podatkowy, Kancelaria Chałas i Wspólnicy

Kliknij i skomentuj

Pozostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

MGW_logo_300

MGW Corporate Consulting Group Sp. z o.o.

budynek Oxford Tower
ul. Chałubińskiego 8
00-613 Warszawa, 38 piętro

tel.: +48 22 292 81 11 | fax: +48 22 292 81 10

Dane rejestrowe:

MGW Corporate Consulting Group Sp. z o.o.
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego

Kapitał zakładowy: 151.018 PLN (wpłacony w całości)

KRS: 0000338181, REGON: 142028801, NIP: 5272612470

Copyright © 2016 | Leasing Monitor | MGW CCG Sp. z o.o. | Website: Studio 2000

To Top

Strona korzysta z plików cookies w celu zapewnienia realizacji usług. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce... Więcej Informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close